Δευτέρα, 24 Ιουλίου 2017

Νέα ελληνική γλώσσα: Γλωσσικές ασκήσεις

Επιμέλεια: Σόνια Σιούτη

Ιχνηλατώντας τα Αίτια της Φτώχειας

Όσο παράξενο κι αν φαίνεται οι πρωταρχικές ρίζες της φτώχειας ενδέχεται να βρίσκονται στις αρπακτικές και ενστικτώδεις τάσεις του αρχαίου παρελθόντος της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους. Η ίδια κι απαράλλαχτη πρόθεση κρύβεται τόσο στις ληστρικές και κατακτητικές επιδρομές εκείνων τις προϊστορικών και πρώιμων ιστορικών περιόδων όσο και πίσω από τις σημερινές κρίσεις χρέους και της ένδειας που βρίσκονται ολόκληροι λαοί παρόλο που ζουν σε χώρες με άφθονες πλουτοπαραγωγικές πηγές. Αυτό το βαθύτερο αίτιο έχει πάρει πολλές μορφές ανά τους αιώνες. Το έχουμε δει με τη μορφή κατακτητικών πολέμων, με τη μορφή της αποικιοκρατίας, με τη μορφή της δουλείας, της αδίστακτης και άδικης φορολόγησης για να εξυπηρετηθεί όχι το κοινωνικό σύνολο αλλά οι «ανάγκες» των αυλικών, αυτοκρατόρων και βασιλέων παλαιότερα, αλλά και στα πιο σύγχρονα κράτη με τα σκληρά γραφειοκρατικά συστήματα στις «κομμουνιστικές» χώρες, αλλά και την «ανταγωνιστικότητα» στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες. Το έχουμε δει ντυμένο με χιλιάδες, συχνά δυσδιάκριτες, μορφές εντός των ορίων του καθωσπρεπισμού σε όλο τον πλανήτη και σε κάθε εποχή. 
Η φτώχεια είναι επομένως προϊόν κατάφορης αδικίας, εκμετάλλευσης του ανθρώπου από τον άνθρωπο σε συνδυασμό με την αναλγησία για τον πόνο του άλλου. Τόσο απλά το είχε διατυπώσει 2500 χρόνια πριν ο Κομφούκιος: «Σε μια χώρα άδικη, η φτώχεια είναι ντροπή ενώ σε μια δίκαιη, ντροπή είναι ο πλούτος».  Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα που χρησιμοποιεί ο Κ. Μαρξ στο βιβλίο του η «Γένεση του Κεφαλαίου» για να περιγράψει αυτή την αρπακτική πρόθεση των ισχυρών. Χρησιμοποιεί ως διαχρονικό παράδειγμα την πρωταρχική συσσώρευση κεφαλαίου στην Αγγλία κατά τον 16ο αιώνα και τη δημιουργία της ισχυρής μεγαλοαστικής τάξης του 18ου αιώνα. Περιγράφει πως με τους νόμους, τη βία, κρατικά συντεταγμένα στην περίοδο αυτή αποκόπτονται μεγάλες ανθρώπινες μάζες από τα μέσα συντήρησής τους δηλαδή τη γη και την αγροτική παραγωγή, ώστε να καταλήξουν σε φθηνά εργατικά χέρια που θα τονώσουν την ανταγωνιστικότητα των κεφαλαιοκρατών της εκβιομηχανοποιημένης Αγγλίας. 
Έτσι η απληστία και η αρπακτικότητα, ωθούν άτομα ή ομάδες να εμποδίσουν τη ροή του χρήματος απλά δημιουργώντας μεθόδους για να το συσσωρεύσουν. Αυτή η συσσώρευση κεφαλαίων είναι η βασική αιτία της φτώχειας. Διότι όταν το κεφάλαιο υπερσυσσωρεύεται, λιμνάζει κάπου, απουσιάζει από αλλού αφού η ανθρωπότητα είναι ένα συγκοινωνούν δοχείο και κάθε δράση που εκδηλώνεται οπουδήποτε μας επηρεάζει όλους.
www.e-zine.gr

1.     πρωταρχικές, κρύβεται, κατακτητικών, καταλήξουν, ωθούν, συσσώρευση: Να γράψετε μία συνώνυμη λέξη για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

2.     Με τα παρακάτω ονοματικά σύνολα να σχηματίσετε ισάριθμες προτάσεις:
·        οι πρωταρχικές ρίζες
·        γραφειοκρατικά συστήματα
·        μεγαλοαστικής τάξης
·        συσσώρευση κεφαλαίων.

3.     Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική:
·        κάθε δράση που εκδηλώνεται οπουδήποτε μας επηρεάζει όλους.
·        Τόσο απλά το είχε διατυπώσει 2500 χρόνια πριν ο Κομφούκιος.

4.     αναλγησία: Να σχηματίσετε τρία ονοματικά σύνολα χρησιμοποιώντας την παραπάνω λέξη.

5.     Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου.



Σάββατο, 15 Ιουλίου 2017

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ Λυκείου: Κριτήριο αξιολόγησης στον Φιλοσοφικό Λόγο

Επιμέλεια: Σόνια Σιούτη

Τί δέ; Τόδε οὐκ εἰκός, ἦν δ' ἐγώ, καὶ ἀνάγκη ἐκ τῶν προειρημένων, μήτε τοὺς ἀπαιδεύτους καὶ ἀληθείας ἀπείρους ἱκανῶς ἄν ποτε πόλιν ἐπιτροπεῦσαι, μήτε τοὺς ἐν παιδείᾳ ἐωμένους διατρίβειν διὰ τέλους, τοὺς μὲν ὅτι σκοπὸν ἐν τῷ βίῳ οὐκ ἔχουσιν ἕνα, οὗ στοχαζομένους δεῖ ἅπαντα πράττειν ἃ ἂν πράττωσιν ἰδίᾳ τε καὶ δημοσίᾳ, τοὺς δὲ ὅτι ἑκόντες εἶναι οὐ πράξουσιν, ἡγούμενοι ἐν μακάρων νήσοις ζῶντες ἔτι ἀπῳκίσθαι;
Ἀληθῆ, ἔφη.
Ἡμέτερον δὴ ἔργον, ἦν δ' ἐγώ, τῶν οἰκιστῶν τάς τε βελτίστας φύσεις ἀναγκάσαι ἀφικέσθαι πρὸς τὸ μάθημα ὃ ἐν τῷ πρόσθεν ἔφαμεν εἶναι μέγιστον, ἰδεῖν τε τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀναβῆναι ἐκείνην τὴν ἀνάβασιν, καὶ ἐπειδὰν ἀναβάντες ἱκανῶς ἴδωσι, μὴ ἐπιτρέπειν αὐτοῖς ὃ νῦν ἐπιτρέπεται.
Τὸ ποῖον δή;
Τὸ αὐτοῦἦν δ' ἐγώκαταμένειν καὶ μὴ ἐθέλειν πάλιν καταβαίνειν παρ' ἐκείνους τοὺς δεσμώτας μηδὲ μετέχειν τῶν παρ' ἐκείνοις πόνων τε καὶ τιμῶν, εἴτε φαυλότερα εἴτε σπουδαιότεραι.
ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ, ενότητα 12η

1.    Να μεταφράσετε το παραπάνω κείμενο στα νέα ελληνικά.
Μονάδες 10
2.    Σε ποια σημεία του κειμένου ο φιλόσοφος αναφέρεται στους τυχαίους και αφιλοσόφητους πολιτικούς; Να τα καταγράψετε και να εξηγήσετε γιατί αυτοί κρίνονται ακατάλληλοι για τη διακυβέρνηση της ιδεώδους πολιτείας.
Μονάδες 15
3.    Ἡμέτερον δὴ ἔργον, ἦν δ' ἐγώ, τῶν οἰκιστῶν τάς τε βελτίστας φύσεις ἀναγκάσαι ἀφικέσθαι πρὸς τὸ μάθημα ὃ ἐν τῷ πρόσθεν ἔφαμεν εἶναι μέγιστον: Ποιο είναι το μέγιστον μάθημα για το οποίο κάνει λόγο ο φιλόσοφος; Να το σχολιάσετε.
Μονάδες 15
4.    Να εξηγήσετε με ποιο τρόπο γίνεται η μετάβαση από την τιμοκρατική πολιτεία στην ολιγαρχία σύμφωνα με την άποψη του Πλάτωνα.
Μονάδες 10
5.    ἱκανῶς: Να γράψετε δέκα ομόρριζες λέξεις, απλές ή σύνθετες, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας.

Μονάδες 10

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

Φύλλο εργασίας στο αδίδακτο κείμενο


Επιμέλεια: Σόνια Σιούτη
Μηδεὶς δ’ ἡγείσθω μ’ ἀποροῦντα τί χρὴ περὶ τούτων εἰπεῖν ἑκάστου, ταῦτα τὰ πραχθέντ’ ἀπηριθμηκέναι. εἰ γὰρ ἁπάντων ἀμηχανώτατος ἦν ὅ τι χρὴ λέγειν πορίσασθαι, ἡ ’κείνων ἀρετὴ δείκνυσιν αὐτὴ ἃ καὶ πρόχειρα καὶ ῥᾴδι’ ἐπελθεῖν ἐστιν. ἀλλὰ προαιροῦμαι τῆς εὐγενείας καὶ τῶν παρὰ τοῖς προγόνοις μεγίστων μνησθεὶς ὡς τάχιστα συνάψαι τὸν λόγον πρὸς τὰ τοῖσδε πεπραγμένα, ἵνα, ὥσπερ τὰς φύσεις ἦσαν συγγενεῖς, οὕτω τοὺς ἐπαίνους ἐπ’ αὐτῶν κοινοὺς ποιήσωμαι, ὑπολαμβάνων ταῦτ’ ἂν εἶναι κεχαρισμένα κἀκείνοις καὶ μάλιστ’ ἀμφοτέροις, εἰ τῆς ἀλλήλων ἀρετῆς μὴ μόνον τῇ φύσει μετάσχοιεν, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐπαίνοις.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ, 60.12

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.    Να μεταφράσετε το παραπάνω κείμενο στα νέα ελληνικά.

2.    εἰπεῖν: Να κλίνετε την ευκτική του ίδιου χρόνου και να γράψετε τα απαρέμφατα όλων των χρόνων στην ίδια φωνή.

3.    πορίσασθαι: Να γράψετε το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής και της ευκτικής μέλλοντα στην ενεργητική φωνή.

4.    μνησθείς: Να κλίνετε την προστακτική στον ίδιο χρόνο και στην ίδια φωνή.

5.    προαιροῦμαι: Να κλίνετε την υποτακτική του αορίστου β΄ στην ίδια φωνή.

6.    τοῖς προγόνοις: Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις στον άλλο αριθμό.

7.    τοὺς ἐπαίνους: Να γράψετε τη δοτική πτώση του ενικού και του πληθυντικού αριθμού.

8.    τί χρὴ περὶ τούτων εἰπεῖν ἑκάστου: Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τη δευτερεύουσα πρόταση.

9.    ποιήσωμαι: Να γράψετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην οποία ανήκει το ρήμα, να τη χαρακτηρίσετε συντακτικά και να τη συμπτύξετε στο αντίστοιχο είδος μετοχής.

10.Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους τύπους του κειμένου.

Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

Είκοσι ασκήσεις συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας

Επιμέλεια ασκήσεων: Σόνια Σιούτη

1. Οἱ παρὰ τῶν Ἑλλήνων ἔπαινοι παῖδες αὐτῶν ἀθάνατοι ἔσονται.: Να χαρακτηρίσετε συντακτικά όλους τους όρους.
2. ὑπὲρ τῆς ὑμετέρας αὐτῶν ἐλευθερίας: Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τον υπογραμμισμένο τύπο.
3. Δοῦλοι γάρ εἰσι καὶ οὗτοι… οἱ μὲν λιχνειῶν, οἱ δὲ λαγνειῶν, οἱ δὲ οἰνοφλυγιῶν, οἱ δὲ φιλοτιμιῶν.: Να επισημάνετε τους ονοματικούς ομοιόπτωτους προσδιορισμούς και να τους χαρακτηρίσετε συντακτικά.
4. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους τύπους:
Ἅπασι δ’ ὁμοίως ἐνοχός ἐστι.
Ἐτύγχανε δ’ ἡμῶν νεώτατος ὤν, ὡς ἔφη, Δημοσθένης. 
Τῇ ἐπιμελείᾳ περιῆν τῶν ἄλλων.
Οἱ ῥήτορες τῷ μὲν ὀνόματι τῆς εἰρήνης συγχωροῦσι.
Εἰκότως ἂν ἐφοβούμεθα αὐτὸ διά τε τὴν ἀπειρίαν τοῦ ἔργου διά τε τὴν ἐκείνων ἀπιστίαν.
5. Να επισημάνετε τον β΄ όρο σύγκρισης και να τον μετατρέψετε σε άλλες ισοδύναμες συντακτικά μορφές: Εὔχομαι τι οὐδὲν ἧττον ζῆν ὑμᾶς ἢ καὶ ἐμαυτόν.
6. Να αναγνωρίσετε το είδος της δοτικής προσωπικής: Καὶ προσδεχομένῳ μοι τὰ τῆς ὀργῆς ὑμῶν ἔς με γεγένηται καὶ ἐκκλησίαν τούτου ἕνεκα ξυνήγαγον.
7. Να χαρακτηρίσετε το ρήμα ως μεταβατικό ή αμετάβατο και να επισημάνετε το αντικείμενο ή τα αντικείμενα, εφόσον υπάρχουν: Φόβον τισὶ παρεῖχε ὁ νόμος καὶ τὸ τῶν δικαστηρίων ὄνομα.
8. Να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική: Γηράσκων γὰρ πολλὰ διδάσκεσθαι ἐθέλω ὑπὸ χρηστῶν μόνον.
9. Να χαρακτηρίσετε το είδος της σύνταξης (προσωπική-απρόσωπη) και να την μετατρέψετε στην αντίθετή της: Ἑάλωσαν τὸ χωρίον νύκτα. 
10. Να γράψετε τα υποκείμενα των ρημάτων και των απαρεμφάτων: Εἰ δὲ δεῖ μὴ ἀπάγειν τὴν στρατιὰν ἄνευ Ἀθηναίων ψηφίσματος, ἀλλὰ τρίβειν αὐτοῦ, ἔφη χρῆναι ἢ ἐς τὴν Θάψον τοῦτο ποιεῖν ἢ ἐς τὴν Κατάνην.
11. Να επισημάνετε το είδος των απαρεμφάτων:
Οὗτοι γὰρ δεινότατοι μέν εἰσιν δανείσασθαι χρήματα ἐν τῷ ἐμπορίῳ.
Ὃ γὰρ εἰπεῖν τινά φασιν ἐν ὑμῖν, ἀληθὲς εἶναι μοι δοκεῖ.
Διακόσιαι τριήρεις νῦν μὲν ὑμῖν παρεστᾶσι βοηθοὶ σῴζεσθαι δι᾽ αὐτῶν βουλομένοις.
12. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις μετοχές και να τις αναλύσετε στις αντίστοιχες δευτερεύουσες προτάσεις: 
Κῦρος ὑπολαβὼν τοὺς φεύγοντας συλλέξας στράτευμα ἐπολιόρκει Μίλητον.
Οὐχ ἕξετε λέγειν ὅτι τὰ ὑπὸ τῶν τριάκοντα προσταχθέντα ποιεῖτε.
Ἥκω περὶ ὀνομάτων μαχούμενος.
13. Να αναλύσετε το ρηματικό επίθετο και να επιφέρετε τις αναγκαίες αλλαγές: Φυλακτέα ἐστὶ ἡ τάξις ἡμῖν.
14. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τη δευτερεύουσα πρόταση και να τη συμπτύξετε σε μετοχή: Δέομαι  μηδ’ ὀχληρόν με νομίζειν ὅτι λέγω τοὺς πάλαι παρ’ ὑμῖν διατεθρυλημένους.
15. Να χαρακτηρίσετε τον υποθετικό λόγο και να τον μετατρέψετε στο είδος της αόριστης επανάληψης στο παρόν-μέλλον.
16. Να επισημάνετε τη χρονική βαθμίδα που δηλώνει η δευτερεύουσα πρόταση και να αιτιολογήσετε την εκφορά: Πρὶν δὲ ἥκειν αὐτὸν οἱ Ἀθηναῖοι στρατηγοὺς εἵλοντο.
17. Να αναγνωρίσετε τον λανθάνοντα υποθετικό λόγο: Ἐπειδὰν κιθαρίζειν μάθωσιν οἱ παῖδες, ἄλλων αὖ ποιητῶν ἀγαθῶν ποιήματα διδάσκουσι.
18. Να εξαρτήσετε την περίοδο που ακολουθεί σε πλάγιο λόγο με εξάρτηση αυτή που σας δίνεται: Εἰ δὲ Νικίας ἢ Λάχης εὕρηκεν ἢ μεμάθηκεν, οὐκ ἂν θαυμάσαιμι.
19. Να μετατρέψετε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ: Ἑώρων γὰρ τὴν μὲν πόλιν τῶν Θηβαίων οἰκτρῶς ἠφανισμένην ἐξ’ ἀνθρώπων, τὴν δὲ ἀκρόπολιν αὐτῆς φρουρουμένην ὑπὸ τῶν Μακεδόνων.
20. Να αναγνωρίσετε τον εξαρτημένο υποθετικό λόγο: Ἐκεῖνοι δ’ εἶπον ἡμῖν, εἰ μὲν ἐπιτρέποιμεν αὐτοῖς ὥστε τὰ δίκαια διαγνῶναι, οὐκ ἂν ἔφασαν διαιτῆσαι.

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017

Ασκήσεις γραμματικής αρχαίων ελληνικών

Eπιμέλεια ασκήσεων: Σόνια Σιούτη

1.ἀφείλετο: Να κλίνετε την ευκτική του ίδιου χρόνου στην ενεργητική φωνή.
2.νικῶντας: Να κλίνετε την υποτακτική του ενεστώτα και την προστακτική του ενεστώτα στην ενεργητική και στη μέση φωνή.
3.συνέβη: Να γράψετε όλα τα πρόσωπα της προστακτικής του ίδιου χρόνου.
4.ἄγειν: Να συνθέσετε το ρήμα με την πρόθεση σύν και να κλίνετε τον αόριστο β΄ σε όλες τις εγκλίσεις στην άλλη φωνή.
5.κριθῆναι: Να κλίνετε την προστακτική στον ίδιο χρόνο και στην ίδια φωνή.
6.χρησάμενοι: Να κλίνετε την ευκτική του ίδιου χρόνου και την οριστική του παρατατικού.
7.ἐπειρῶντο: Να γράψετε το γ΄ ενικό πρόσωπο όλων των εγκλίσεων του ενεστώτα.
8.προειστήκει: Να κλίνετε την οριστική και την προστακτική του αορίστου β΄ στην ίδια φωνή και να γράψετε τους ονοματικούς τύπους όλων των χρόνων στις δύο φωνές.
9.ἀφιῶσι: Να κάνετε γραμματική αναγνώριση του τύπου και να κλίνετε την ευκτική του ίδιου χρόνου.
10.καταπλαγείς: Να κλίνετε την προστακτική του ίδιου χρόνου στην ίδια φωνή.

Οὕτως δὲ τῆς πόλεως ὑποφερομένης Θηραμένης ἀγανακτῶν ἐπὶ τοῖς γιγνομένοις τῆς μὲν ἀσελγείας αὐτοῖς παρῄνει παύσασθαι, μεταδοῦναι δὲ τῶν πραγμάτων τοῖς βελτίστοις. οἱ δὲ πρῶτον ἐναντιωθέντες, ἐπεὶ διεσπάρησαν οἱ λόγοι πρὸς τὸ πλῆθος καὶ πρὸς τὸν Θηραμένην οἰκείως εἶχον οἱ πολλοί, φοβηθέντες μὴ προστάτης γενόμενος τοῦ δήμου καταλύσῃ τὴν δυναστείαν καταλέγουσιν τῶν πολιτῶν τρισχιλίους ὡς μεταδώσοντες τῆς πολιτείας. Θηραμένης δὲ πάλιν ἐπιτιμᾷ καὶ τούτοις, πρῶτον μὲν ὅτι βουλόμενοι μεταδοῦναι τοῖς ἐπιεικέσι τρισχιλίοις μόνοις μεταδιδόασι, ὡς ἐν τούτῳ τῷ πλήθει τῆς ἀρετῆς ὡρισμένης, ἔπειθ’ ὅτι δύο τὰ ἐναντιώτατα ποιοῦσιν, βίαιόν τε τὴν ἀρχὴν καὶ τῶν ἀρχομένων ἥττω κατασκευάζοντες. οἱ δὲ τούτων μὲν ὠλιγώρησαν, τὸν δὲ κατάλογον τῶν τρισχιλίων πολὺν μὲν χρόνον ὑπερεβάλλοντο καὶ παρ’ αὑτοῖς ἐφύλαττον τοὺς ἐγνωσμένους, ὅτε δὲ καὶ δόξειεν αὐτοῖς ἐκφέρειν τοὺς μὲν ἐξήλειφον τῶν ἐγγεγραμμένων, τοὺς δ’ ἀντενέγραφον τῶν ἔξωθεν.
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Α. ὑποφερομένης: Να γράψετε τον ίδιο τύπο στον μέλλοντα της ενεργητικής φωνής.
Β. τοῖς γιγνομένοις: Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις του θηλυκού γένους.
Γ. τοῖς βελτίστοις: Να γράψετε τα παραθετικά του αντίστοιχου επιρρήματος (όλους τους τύπους που γνωρίζετε).
Δ. ἐναντιωθέντες: Να γράψετε τη δοτική πτώση του πληθυντικού αριθμού στα τρία γένη.
Ε. οἰκείως: Να γράψετε τους άλλους βαθμούς.
ΣΤ. τοῖς ἐπιεικέσι: Να κλίνετε το θηλυκό γένος στους δύο αριθμούς.
Ζ. τούτῳ τῷ πλήθει: Να κλίνετε τη συνεκφορά στον άλλο αριθμό.
Η. ἥττω: Να γράψετε τους άλλους βαθμούς.
Θ. πολύν: Να κλίνετε τον συγκριτικό βαθμό στο θηλυκό γένος.
ΙΑ. Να εντοπίσετε στο κείμενο όλα τα ουσιαστικά της Α΄ και της Β΄ κλίσης και να γράψετε την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό.
ΙΒ. Να εντοπίσετε στο κείμενο όλες τις αντωνυμίες και να τις κλίνετε εκεί όπου βρίσκονται.